Istorijat YU košarke je svakako zanimljiv, a kako se na današnji dan i zvanično prešlo sa, teniskim terminima rečeno "otvorenih" na "zatvorene" terene, red bi bio da "pod skener" stavimo uspehe jugoslovenskih timova, ali - isključivo od sezone 1967-68. kada se prešlo na parket i u dvorane.
Naravno, apsolutni šampion otvorenih terena je ekipa beogradske Crvene Zvezde, koja je u periodu od 23 godine (1945-67) osvojila čak 10 vezanih titula! Pored Zvezde, sa po četiri titule šampiona države mogli su da se pohvale OKK Beograd i Zadar, koji su se u periodu od 1957. pa do 1964. godine menjali na šampionskom prestolu.
Nakon prelaska u sale, menja se i slika dominantnih klubova. Kako je u tih 24 sezona SFRJ Liga otišla u neslućene visine, deluje da je ona i najrealnija slika koja su ekipe ostavile najviše traga u tom periodu od 1967 pa do raspada zemlje 1991.godine.
Po procentu pobeda, najbolja je ekipa "Jugoplastike" sa 371 pobedom i 159 pobeda, odnosno okruglo 70% pobeda. Nakon "Žutih" slede "Partizan" i "Cibona" sa, prosto je neverovatno, identičnim brojem pobeda i poraza (359-193) i 65,03% uspešnosti. Tek nakon njih stiže "dežurni šampion" pedesetih, "Crvena Zvezda" sa 61.05% pobeda. Peta je sarajevska "Bosna" sa 58,37% pobeda, ali treba istaći da Bosna nije igrala u Prvoj Ligi prvih pet sezona nakon što se prešlo u dvorane. Naravno, Zadar je sa 56.16% pobeda šesti na ovoj listi.
Zanimljivo je istaći da je Jugoplastika jednu godinu provela u Drugoj Ligi, a da je Partizan jednom prilikom ispao iz Lige, ali je u toku leta osvojio Drugu Ligu i več u oktobru ponovo igrao u najelitnijem takmičenju.
Ako bismo gledali ko je u tih 24 godina najviše bio učesnik finala, opet je na prvom mestu splitska "Jugoplastika". Osvojili su 6 titula i još 6 puta su bili učesnici finala. "Partizan" je 4 puta bio šampion uz još 5 finala, dok je "Crvena Zvezda" igrala u 8 finala uz samo 2 titule. "Cibona je po tri puta bila šampion i finalista, dok "Zadar" ima savršen skor od 4 titule iz isto toliko finala. "Bosna" je tri puta bila šampion, uz još jedno učešće u finalu.
Za sledeću kategoriju moraćemo da koristimo tabelu. U noj će na prvom mestu biti predstavljen broj sezona u kojoj je ekipa završila sezonu na prvom mestu, u drugoj je predstavljeno drugo i u trećoj (logično) treće mesto.
1. Jugoplastika 5 7 4
2. Partizan 5 4 4
3. Cibona 4 4 4
4. Crvena Zvezda 2 5 4
5. Zadar 3 1 4
6. Bosna 2 1 3
7. Olimpija 1 2 0
Ako dobro pogledate, za 24 godine, ovih 7 ekipa je dominiralo YU košarkom. Naravno, treba obavezno spomenuti zlatnu generaciju Radničkog sa Crvenog Krsta koja je 1973.sezonu završila kao prva na tabeli, kao i sjajnu generaciju Šibenke koja je 1983.godine bila prva na tabeli, imala meč loptu u finalu, i konačno, titulu izgubila nakon neverovatne odluke KSJ da se treći meč - ponovi. Šibenka je bojkotovala utakmicu (potpuno razumljivo) i titula je službenim putem dodeljena Bosni.
Konačno, ali nikako manje važno, iako se ne tiče ex YU prostora, je i učešće klubova u Evro kupovima. Kako su timovi sa ovih prostora, kao i ova Liga, bili lideri u Evropi, kao uspeh se računao isključivo ulazak makar u polufinale jednog od tri kontinentalna takmičenja.
U najjačem nivou takmičenja, Kupu Šampiona (sada Evroligi), najviše uspeha je, naravno, imala Jugoplastika sa 3 titule iz 4 finala. Cibona je dva puta bila šampion Evrope, a Bosna jednom iz istog broja finala.Zadar je dva puta bio na deobi trećeg i četvrtog mesta i jednom četvrti, dok je Bosna jednom bila treća i dva puta četvrta. Partizan je dva puta bio treći, a Zvezda i Radnički su to bili po jednom.
U Kupu Rajmonda Saporte (Kup pobednika Kupova), Cibona je titulu uzela 2 puta, 2 puta je bila treća i 1 četvrta. Crvena Zvezda je jednom osvojila i dva puta izgubila finale Kupa Saporte, dok su Jugoplastika i Radnički po jednom izgubili finale. Jugoplastika je jednom bila i četvrta.Jednom je i makednoski Rabotnički bio četvrti u Kupu Rajmonda Saporte.
Kup Radivoja Koraća, koji je nosio ime po tragično preminulom košarkašu OKK Beograda, čuvenom "Žućku", Partizan je osvojio tri puta uz još jedno izgubljeno finale i jedno treće mesto. Jugoplastika je ovaj trofej osvojila 2 puta uz još dva treća i jedno četvrto emsto. Crvena Zvezda je izgubila jedno finale, tri puta bila treća i jednom četvrta, dok je zagrebačka Cibona jednom osvojila i dva puta gubila finale Kupa Koraća. Zadar je dva puta bio treći i jednom četvrti, dok je Šibenka dva puta izgubila finale, kao i Bosna jednom. Bosna je jednom bila i treća.
Zanimljivo je da su prvo finale ovog kupa igrali Cibona (tada Lokomotiva) i Koraćev bivši tim - OKK Beograd. Cibona je u dvomeču ubedljivo savladala OKK Beograd,a još jendom se desilo da dva jugoslovenska kluba igraju u finalu ovog takmičenja. 1978. godine Partizan je bio bolji od Bosne.
Za neke će ovaj poduži post biti samo podsećanje na neka fenomenalna košarkaška vremena, neko će naučiti nešto novo, a u konačnom - svi se moramo složiti da je, bar za ove krajeve, to bilo jedno zaista zlatno doba.
prenešeno sa: https://www.facebook.com/aktualac
guštajte :)
